[VIETKINGS-TOPPLUS đề cử] TOP 100 cảnh quan phải chiêm ngưỡng khi đến Việt Nam (P.63): Hẻm vực Tu Sản và sông Nho Quế (Hà Giang) – Tuyệt cảnh nơi địa đầu Tổ quốc

24-09-2023

(kyluc-topplus) Thuộc vùng đất địa đầu Tổ quốc, núi sông đất đai tại Hà Giang hiện lên như một bức tranh phong cảnh hữu tình làm xao xuyến trái tim con người đặt trên đến đây chiêm ngưỡng. Giữa thiên nhiên rộng lớn, xanh mướt một màu, tại Hà Giang có hẻm Tu Sản độc đáo nằm giữa con sông Nho Quế bốn mùa chảy xiết, lấp lánh trên cao nguyên đá Đồng Văn - Hà Giang.

 

 

Nằm yên bình dưới chân đèo Mã Pí Lèng, với chiều cao vách đá 800m, dài 1,7km và sâu gần 1km,  thuộc kiểu di sản kiến tạo địa mạo, di sản cổ sinh - địa tầng - cổ môi trường, phát hiện tại khu vực của 3 xã Pải Lủng, Pả Vi và Xín Cái, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang, hẻm Tu Sản được mệnh danh là hẻm vực sâu nhất Đông Nam Á, là kỳ quan độc nhất vùng cao nguyên đá Đồng Văn. Sở hữu một vẻ đẹp tuyệt tác bởi sự kiến tạo của tự nhiên, hẻm Tu Sản hùng vĩ và hiên ngang giữa đất trời.

 

 

Theo dòng lịch sử, hơn 350 triệu năm trước, cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang) vẫn nằm dưới mặt biển, qua hàng ngàn năm cùng biển đổi địa chất và sự dịch chuyển của lục địa trên trái đất, cao nguyên đá này đã nhô lên hơn 2.000m so với mặt biển. Theo thống kê hiện nay có hơn 138 di sản địa chất và 17 món hóa thạch cổ sinh trong các tầng đá trầm tích tại Đồng Văn được khai quật, khám phá và nghiên cứu. Sở hữu một vẻ đẹp tuyệt tác của thời gian, hẻm Tu Sản hùng vĩ và hiên ngang giữa đất trời, cùng với dòng sông Nho Quế uốn lượn quanh co theo những dãy núi càng khiến địa hình hẻm Tu Sản trở nên độc đáo, kỳ vĩ hiếm có.

 

 

Điểm độc đáo của hẻm vực Tu Sản ở chỗ, hai bên là vách núi thẳng đứng, chiều cao vách đá lên đến 1.500m, dài khoảng 1.7km, sâu gần 1.000m. Dưới chân núi đá do nước chảy lâu năm đã tạo thành những hốc đá, nhũ đá nhiều hình thù theo trí tưởng tượng của mỗi người.  Từ dòng nước lẻn qua nhiều tầng đá tai mèo sắc nhọn, ở đó tạo nên những ghềnh, những thác tung bọt trắng xóa. Rồi đến những khúc dòng nước “ôm cua”, nhiều bãi đá ẩn hiện với những sắc màu huyền ảo. Theo thời gian, dòng sông Nho Quế cứ ầm reo không ngừng nghỉ, mãnh liệt nhưng cũng đôi lúc lại rất dịu dàng chảy, êm ả trôi tạo nên những bãi bồi êm đềm như một thiếu nữ Đông Bắc e ấp.

 

 

Cùng với Mã Pì Lèng hiểm trở, sông Nho Quế đã trở thành huyền thoại, đi vào thơ ca và là một trong những biểu tượng của Hà Giang. Nho Quế là một trong những con sông đẹp nhất miền hoa đá Hà Giang. Từ trên cao nhìn xuống, dòng sông Nho Quế như sợi chỉ xanh lung linh bắc xuống từ trời, ẩn hiện giữa núi rừng đại ngàn Đông Bắc.

 

 

Gắn liền với nơi đây là còn là truyền thuyết ly kì và bí ẩn.  Chuyện rằng, khi quả núi vẫn còn nguyên vẹn, nước từ trên núi chảy xuống bị ứ lại nhiều. Bên này núi, nước ngày càng dâng cao, còn sườn bên kia quả núi vì chưa có sông, đất lúc nào cũng nứt toác, khô cằn, cỏ cây trơ trụi. Một ngày nọ, thần Sông có lời đề nghị thần Núi nằm dịch qua một bên để dòng nước thoát ra, không bị ứ đọng và tưới mát cho những vùng khô hạn. Nhưng thần Núi cứ nằm im, giả vờ không nghe thấy. Thần Sông bèn thưa với Ngọc Hoàng. Ngọc Hoàng ra lệnh cho thần Núi tránh sang một bên nhưng không hiểu vì lý do gì, thần Núi vẫn tiếp tục giả vờ ngủ. Núi cứ ngủ mãi, ngủ từ đông sang hè, rồi từ hè sang đông. Thế rồi vào một đêm mưa gió, thần Sét rút gươm rạch cắt màn đêm. Sau tiếng nổ vang vọng rung chuyển cả đất trời, thần Núi vỡ đôi. Nước bên này núi tuôn xối xả. Dòng nước đi tới đâu, cỏ cây được hồi sinh xanh tốt tới đó. Qua một đêm, bên sườn núi khô cằn đã phủ kín một màu xanh mượt mà. Từ đó, nước cứ xuyên qua đá núi sừng sững, chảy mãi, tụ hội thành dòng Nho Quế, chia đôi đèo Mã Pì Lèng với dãy núi Săm Pun.

 

 

Thôn Tà Làng nằm sát dòng Nho Quế là nơi sinh sống của 39 hộ các dân tộc Giáy, Tày, Mông, nằm cách xa trung tâm xã, đời sống của người dân nơi đây gần như tách biệt với thế giới bên ngoài. Cuộc sống của họ chủ yếu là đánh bắt cá tôm dưới dòng sông, mỗi năm một vụ lúa và ngô.

 

 

Năm 2009, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã xếp khu vực này là Di tích Danh lam thắng cảnh Việt Nam. Ngước lên thấy bầu trời xanh cao xa tít tắp, phóng tầm mắt sang ngang là vô số cây cổ thụ, dây leo chằng chịt bám vào hai "bức tường" đá vĩ đại, được thiên nhiên kỳ diệu tạo nên sau hàng triệu triệu năm. Vẻ đẹp kỳ vĩ đến choáng ngợp ấy chỉ có thể được cảm nhận chân thật nhất bởi đôi mắt mỗi người, không có thiết bị ghi hình nào dù tối tân có thể chụp lại được.

 

 


Diệu Phi – VietKings (tổng hợp và biên tập, ảnh Internet)