[VIETKINGS-TOPPLUS đề cử] TOP 50 dòng sông nổi tiếng tại Việt Nam 2023 (P.44): Sông La Ngà – Dòng nước ngọt lành nuôi tôm cá

07-07-2023

(kyluc-topplus) Sông La Ngà bắt nguồn từ cao nguyên Di Linh ven khu vực thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng, chảy qua các tỉnh Lâm Đồng, Bình Thuận, Đồng Nai với chiều dài trên 272 km rồi đổ vào hồ Trị An. Sông La Ngà là phụ lưu lớn nhất bên tả ngạn sông Đồng Nai, đi qua thành phố Bảo Lộc (tỉnh Lâm Đồng), huyện Tánh Linh (tỉnh Bình Thuận), huyện Tân Phú, Định Quán (tỉnh Đồng Nai).

Sông La Ngà là phụ lưu lớn nhất bên tả ngạn sông Đồng Nai, bắt nguồn từ cao nguyên Di Linh (Bảo Lộc - Lâm Đồng), nơi hợp lưu của ba con suối nhỏ có tên Rơ Nha, Đac Toren và Đac No ở độ cao trung bình hơn 1.000m, nơi cao nhất tới 1.460m. Lưu vực của sông gồm phần lớn diện tích huyện Bảo Lộc (Lâm Đồng), Tánh Linh (Bình Thuận), Tân Phú, Định Quán (Đồng Nai).

 

 

Chiều dài của sông từ thượng nguồn về đến nơi hợp lưu với sông Đồng Nai khoảng 210km, cách Trị An khoảng 38km về phía thượng lưu, lưu vực rộng 4.100km2. Do địa hình chi phối cao, hướng chảy của sông La Ngà rất phức tạp. Khoảng 100km kể từ nguồn, lưu vực có dạng lá cây, dòng chính chảy theo hướng gần như từ bắc xuống nam, kế tới Tà Pao dài 30km chảy theo hướng tây nam, 25km tiếp chảy theo hướng tây bắc, (đoạn từ ranh giới giữa Đồng Nai và Bình Thuận), về tới suối Gia Huynh dài khoảng 30km sông chảy theo hướng từ bắc xuống nam. Từ đây về tới chỗ nhập lưu với sông Đồng Nai còn khoảng 20km, hướng chảy là tây bắc có đoạn gần như từ nam đến bắc. Đặc biệt, đoạn từ ranh giới giữa hai tỉnh Đồng Nai và Bình Thuận về tới Đồng Hiệp, sông chảy uốn khúc quanh co.

 

 

Sông La Ngà có nhiều chi lưu, tính riêng trên đất Đồng Nai đã có gần 20 suối lớn nhỏ, không kể một số suối cạn về mùa khô. Tính từ thượng lưu, phía bờ phải có 8 suối, các suối này đều có nguồn gốc từ cao nguyên Bình Lộc, An Lộc, nơi có độ cao trung bình 200m, trong đó đáng kể nhất là suối Tam Bung có chiều dài 23km. Các chi lưu của sông La Ngà đều ngắn, độ dốc lớn, thời gian tập trung nước vào mùa lũ nhanh.

 

 

Ở thượng nguồn sông La Ngà là hợp lưu của hệ thống nhiều sông suối nhỏ, nhưng về tổng thể có thể coi là ba sông nhánh bắt nguồn từ phía tây, đông bắc và đông thành phố Bảo Lộc. Chúng hợp lưu ở phía nam thành phố Bảo Lộc, theo đường chim bay khoảng 7 km. Từ đây sông La Ngà chảy ngoằn ngoèo theo hướng bắc tây bắc-đông đông nam trên chiều dài khoảng 30 km tới hồ chứa nước cho nhà máy thủy điện Hàm Thuận công suất 300 MW của cụm nhà máy thủy điện Hàm Thuận - Đa Mi nằm trên địa phận hai tỉnh Lâm Đồng và Bình Thuận. Từ hồ chứa nước này sông La Ngà tách làm hai nhánh, một nhánh chảy theo hướng đông bắc-tây nam để dẫn nước tới hồ chứa nước cho nhà máy thủy điện Đa Mi công suất 175 MW (ở phía tây tây nam hồ chứa nước của nhà máy thủy điện Hàm Thuận). Nhánh phía đông chảy vòng thúng rồi hợp lưu với nhánh thoát nước của nhà máy thủy điện Đa Mi trong địa phận huyện Tánh Linh tỉnh Bình Thuận. Sau đó sông La Ngà đổi hướng thành đông nam-tây bắc tới ranh giới với tỉnh Đồng Nai. Từ đây nó đổi hướng thành đông bắc-tây nam.

Vào những năm 1989-1990, bà con Việt kiều từ Campuchia trở lại quê hương đã tập trung nhau ở dòng La Ngà và hình thành lên làng cá nổi. Đến nay, dọc dòng sông La Ngà đã có đến gần 200 hộ sinh sống với hơn 500 lồng bè. Những người dân sống tại làng bè sống theo hình thức cha truyền, con nối, nhờ đó mà giữ được làng nghề cho đến hôm nay. 

 

 

Với thiết kế của từng chiếc bên trên là phần nhà ở làm từ ván còn bên dưới là lồng nuôi cá, có nước trung bình từ 1.5m. Gỗ được dùng để làm bè cũng phải là loại gỗ có chọn lọc, có sức bền chịu được nước trong thời gian dài. Mỗi bè cá ở làng La Ngà thường không được cắm cố định mà sẽ di chuyển theo tình hình thời tiết, nếu những ngày nước cạn thì bè sẽ phải ra giữa dòng sông. 

 

 

Sông La Ngà là một trong những phụ lưu quan trọng của sông Đồng Nai. Đây là con sông dồi dào về nguồn nước, phong phú về cảnh đẹp, lưu vực của nó là vùng kinh tế nông lâm nghiệp phát triển, có nhiều loại cây công nghiệp ngắn ngày như: mía, thuốc lá… và các loại cây lương thực như: bắp, đậu các loại…vv.

 

 

Bên kia dòng sông La Ngà còn rất nhiều điểm đến để khách du lịch khám phá như thác Trượt Đức Phú, hồ thủy điện Đa Mi, xa hơn một tí có thác Reo Đức Linh, còn đi ngược về Lạc Tánh có thác Bà là điểm du lịch đã kết nối với các đơn vị du lịch trong nước…Dòng sông La Ngà không chỉ bồi đắp phù sa, cung cấp nước tưới cho nông nghiệp, tôm, cá mà giờ đây đang đứng trước triển vọng tươi sáng để phát triển du lịch.

 


Diệu Phi (tổng hợp và biên tập, ảnh Internet)