Trên địa bàn Tây Nguyên, Kon Tum cũ là tỉnh có điều kiện tự nhiên thuận lợi trong việc phát triển cây dược liệu, trong đó có Hồng Đảng sâm. Hồng Đảng sâm hay còn gọi Sâm Dây là loại cây thân leo rễ hình trụ dài, đường kính củ có thể đạt 1,5-3cm, ít phân nhánh, đầu rễ phình to có nhiều vết sẹo lồi của củ, ít rễ nhánh. Thân mọc thành từng cụm, bò trên mặt đất, màu tím sẫm, có lông thưa, phần ngọn không lông. Lá mọc dạng hình trứng hay hình trứng tròn, đuôi lá nhọn, dài 3-8cm, rộng 2-4cm. Hoa màu xanh nhạt, mọc riêng lẻ ở kẽ nách lá, có cuống dài 2-6cm, gồm 5 phiến hẹp, 5 cánh có vân màu tím ở họng cuống.

Mùa ra hoa hằng năm của Hồng Đảng sâm là từ tháng 5 – tháng 7, mùa quả chín từ tháng 9 – tháng 11. Cây có thể lụi tàn vào mùa đông (mùa khô) đến mùa Xuân (đầu mùa mưa), từ gốc mọc lên 1 – 2 chồi và tiếp tục phát triển. Tại đây, Hồng Đảng sâm được trồng và chăm sóc chủ yếu tại 03 huyện KonPlong, Tu Mơ Rông và Núi Ngọc Linh – Đắk Glei, vùng trồng chủ yếu được phân bổ từ độ cao 900 – 2000m so với mực nước biển, thuộc dãy Trường Sơn Nam.

Đặc biệt Hồng Đảng sâm sinh trưởng tại Núi Ngọc Linh thuộc xã Măng Ri là loại Hồng Đảng sâm tốt nhât hiện nay. Với củ Sâm to từ 1,5 – 3 cm, củ cứng cáp, phân nhánh và có nhiều rễ, không nhỏ thẳng đuột như 1 số loại Hồng Đẳng sâm mọc ở những vùng khác. Với hàm lượng Saponin và dược tính vượt trội hơn hẳn. 

Từ lâu Hồng Đảng sâm được coi là 1  thực phẩm quan trọng trong nhiều thang thực phẩm trong các bộ như “thập toàn đại bổ”, “tứ quân tử thang”. Ngoài ra cũng được phối hợp với nhiều loại thảo dược khác để chữa các bệnh về thiếu máu, suy nhược cơ thể. Có thể nói, đảng sâm không chỉ là vị thuốc quý trong y học cổ truyền, mà còn là biểu tượng cho sự hồi sinh kinh tế vùng núi Quảng Ngãi. Từ loài cây mọc tự nhiên, nay đảng sâm đã góp phần cải thiện đời sống người dân, bảo vệ tài nguyên rừng và khẳng định giá trị dược liệu Việt.

Để phát triển bền vững, Quảng Ngãi đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học và công nghệ trong nhân giống, trồng trọt và chế biến dược liệu. Các trung tâm dược liệu địa phương phối hợp với Viện Dược liệu và các trường đại học để triển khai nhân giống vô tính, nuôi cấy mô tế bào, chọn lọc giống đảng sâm khỏe, sạch bệnh và giàu dược chất. Quy trình trồng, thu hái và sơ chế đạt tiêu chuẩn GACP-WHO được áp dụng rộng rãi, giúp đảm bảo chất lượng nguyên liệu đầu vào. Nhiều hợp tác xã dược liệu được thành lập, kết nối với doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm và phát triển thương hiệu đảng sâm của địa phương.

Nhờ chế biến sâu – như sản xuất cao sâm, trà hòa tan, viên nang, nước uống bổ dưỡng – giá trị sản phẩm tăng gấp nhiều lần so với xuất thô. Việc truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, kiểm nghiệm dược chất và đóng gói đạt chuẩn quốc tế đang giúp cây thuốc này từng bước tham gia chuỗi giá trị dược liệu quốc gia, khẳng định thương hiệu dược liệu miền Trung – Tây Nguyên trên thị trường trong và ngoài nước.

--------------------------------------------------------------------