Nhum biển, còn có tên gọi khác là cầu gai bởi bên ngoài tua tủa gai nhưng trong thân lại là lớp thịt vàng ươm, gồm 12 múi cả trứng và thịt. Nhum biển được chia làm nhiều chủng loại khác nhau tùy thuộc màu sắc, kích thước như ngư dân vùng biển Sa Huỳnh chia làm 4 loại gồm: Nhum đen, nhum giang, nhum bạc và nhum bắn, hoặc ở Lý Sơn ngư dân địa phương thường chia làm hai loại là nhím biển và nhum đỏ.

Thịt nhum chế biến được nhiều món ăn tuyệt hảo như: nhum kho, nhum trộn trứng gà chưng cách thủy, nhum sống ăn với cải bẹ xanh, nhum nấu cháo trắng... Và đặc biệt trong số những món chế biến từ thịt nhum là mắm nhum, một đặc sản tuyệt ngon ở Quảng Ngãi.

Theo sử sách ghi chép lại, vào đời vua Minh Mạng, mỗi năm người dân Quảng Ngãi phải nộp 12 cân mắm nhum để tiến cống cho triều đình và bắt buộc phải cống bằng vật phẩm, không được thay thế bằng tiền. Chính vì vậy, người dân ở đây có câu dân ca: “Anh than cha mẹ anh nghèo. Đũa tre yếu ớt chớ quèo mắm Nhum”. Bởi chính là đặc sản dùng tiến vua nên mắm Nhum còn được gọi bởi tên hoa mỹ “Mắm tiến vua” hay “Mắm quý tộc” bởi độ quý hiếm của đặc sản này chỉ giành riêng cho vua chúa hoặc những nhà quý tộc thời xưa.

Để làm mắm, người ta cho thịt nhum vào chum sành, rắc một ít muối hạt lên trên, rồi đem vùi vào bếp tro hoặc phơi ngoài nắng từ 10 đến 15 ngày. Mắm nhum sền sệt, màu đỏ đục, thơm lựng. Mặn, chua, ngọt lẫn vào trong hương vị riêng của thịt nhum, tạo thành một thứ mắm đầy quyến rũ. Mắm nhum ăn với bún tươi rất ngon. Nhưng ngon nhất là chấm thịt heo ba rọi kèm rau sống cuốn bánh tráng.

Đến với Quảng Ngãi, du khách không chỉ có thể thưởng thức nhum tươi sống chế biến thành nhiều món hấp dẫn mà còn có thể mua mắm nhum về làm quà.

--------------------------------------------------------------------