Các cụ cao niên trong vùng kể lại, nem lợn mán có từ rất lâu. Lúc đấy, khu vực Bến En và các vùng lân cận còn nhiều thú rừng, người dân trong bản làng đa số sống bằng nghề săn bắn. Mỗi khi bắn được những con lợn to, ăn không hết, những nhà đồng bào người Thái, người Mường họ lại dồi thị vào các ống tre, nứa để làm thịt chua dự trữ ăn dần. Tuy nhiên cách làm thịt chua cũng không bảo quản được lâu. Để cho thịt luôn tươi ngon, người dân đã chặt những cây luồng to, không quá già, dùng cưa cắt bỏ hai đầu ống luồng làm hộp dựng. Về phần thịt, trộn đều với thính và một số gia vị rồi cho vào ống, dùng giấy cứng bịt hai đầu ống lại. Nem ống luồng ra đời từ đó.

Nguyên liệu chính để làm món nem là thịt lợn mán. Lợn phải là loại lợn đen, nuôi tự nhiên trong rừng. Để có những cái nem ngon, sau khi giết mổ lợn, người thợ phải chọn những thớ thịt nạc tươi thái miếng cùng với da lợn thái mỏng, sau đó rắc thính ngô, đậu, tiêu, bột ngọt, đường tỏi... 

Cùng với đó, ống luồng để bỏ nem phải chọn ống bánh tẻ để giữ độ ẩm cho nem và giữ được hương vị. Theo người làm nem, nếu luồng non quá sẽ khiến ống bị mốc, còn luồng già lại làm cho nem bị khô. Tùy theo thời tiết, nem lợn mán ăn ngon nhất là phải ủ được tầm 5 đến 6 ngày. Sau khi nem chín, có thể bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh từ 7-15 ngày. 

Khi ăn, nem có thể được chấm với tương ớt, nước mắm tỏi ớt và ăn cùng với các loại rau thơm, lá sung, đinh lăng... tạo nên hương vị chua, cay, chát, bùi. Đây cũng là món ăn không thể thiếu đối với nhiều gia đình mỗi dịp lễ hội.

Nếu như trước kia nem ống tre chỉ được làm để phục vụ cho người dân địa phương, giờ đây loại nem chua đặc sản này đã được đưa đi khắp nơi trên cả nước, thậm chí xuất khẩu ra nước ngoài như Hàn Quốc, Nhật Bản... Nem ống tre cũng trở thành món ăn dân dã đặc trưng, được du khách săn tìm để thưởng thức mỗi khi có dịp đến với xứ Thanh.

--------------------------------------------------------------------