[Worldkings] Top 50 những phát minh và khám phá từ sự tình cờ (P. 11) Wilhelm Roentgen vô tình phát hiện ra tia X nhờ tia sáng bí ẩn phát ra từ ống nghiệm

08-07-2023

(Kyluc.vn - Worldkings.org) Việc Roentgen phát hiện ra tia X là một bước đột phá quan trọng trong khoa học và y học, và nó đã có tác động lâu dài đến sự hiểu biết của chúng ta về thế giới xung quanh và khả năng chẩn đoán cũng như điều trị nhiều loại bệnh lý của chúng ta.

Trong thế giới ngày nay, các bác sĩ yêu cầu chụp X-quang để chẩn đoán đủ loại vấn đề: gãy xương, viêm phổi, suy tim, v.v. Chụp nhũ ảnh, phương pháp sàng lọc ung thư vú tiêu chuẩn, sử dụng tia X. Chúng ta hầu như không nghĩ về cách nó được tạo ra dù nó rất phổ biến. Nhưng cách đây không lâu, không thể tìm thấy xương gãy, khối u hoặc vật nuốt phải mà không mổ một người.

Wilhelm Roentgen, Giáo sư Vật lý ở Wurzburg, Bavaria, đã phát hiện ra tia X vào năm 1895—một cách tình cờ—khi đang kiểm tra xem tia âm cực có thể xuyên qua thủy tinh hay không. Ống cực âm của ông được bọc trong giấy đen dày, vì vậy ông ấy rất ngạc nhiên khi một ánh sáng xanh lục nóng sáng vẫn thoát ra và chiếu lên màn hình huỳnh quang gần đó. Qua thực nghiệm, ông phát hiện ra rằng ánh sáng bí ẩn sẽ xuyên qua hầu hết các chất nhưng để lại bóng của các vật thể rắn. Bởi vì ông ấy không biết các tia này là gì, nên ông ấy gọi chúng là tia 'X', nghĩa là 'không biết'.

 

Roentgen nhanh chóng phát hiện ra rằng tia X cũng sẽ đi qua mô người, làm cho xương và mô bên dưới có thể nhìn thấy được. Tin tức về phát hiện của ông đã lan rộng khắp thế giới, và trong vòng một năm, các bác sĩ ở Châu Âu và Hoa Kỳ đã sử dụng tia X để xác định vị trí vết thương do súng bắn, gãy xương, sỏi thận và dị vật nuốt phải. Nhiều vinh dự cho công trình của ông đã đổ về - bao gồm cả giải Nobel vật lý đầu tiên vào năm 1901.

Việc sử dụng tia X trong lâm sàng phát triển mạnh mẽ, ít quan tâm đến các tác dụng phụ tiềm ẩn do tiếp xúc với bức xạ. Ban đầu có một số nghi ngờ từ các nhà khoa học bao gồm Thomas Edison, Nikola Tesla và William J. Morton, mỗi người trong số họ đã báo cáo những vết thương mà họ tin là do các thí nghiệm với tia X. Nhưng nhìn chung, việc sử dụng tia X sớm đã phổ biến và không bị hạn chế, thậm chí đến mức trong những năm 1930 và 1940, các cửa hàng giày đã cung cấp tia X miễn phí để khách hàng có thể nhìn thấy xương ở bàn chân của họ.

Kể từ khám phá của Roentgen, công nghệ tia X đã tiếp tục phát triển và cải tiến. Ngày nay, tia X được sử dụng trong nhiều ứng dụng y tế, từ chẩn đoán hình ảnh thông thường đến các thủ thuật phức tạp hơn như chụp mạch và chụp CT. Chúng cũng được sử dụng trong công nghiệp để kiểm tra các mối hàn và các vật liệu khác, cũng như trong kiểm tra an ninh tại sân bay và các địa điểm an ninh cao khác.

 

Theo Liên minh Kỷ lục Thế Giới (Worldkings.org)


Kim Ngân - Vietkings (sưu tầm và biên dịch) (nguồn ảnh: internet)