[Worldkings] Top 50 những phát minh và khám phá từ sự tình cờ (P. 24) Horace Wells tìm ra phương pháp gây mê nhờ chứng kiến công dụng bất ngờ của khí cười khi sử dụng quá liều

28-07-2023

(Kyluc.vn - Worldkings.org) Nhờ lần phát hiện tình cờ công dụng của khí gây cười oxit nitơ, Horace Wells đã trở thành người đi tiên phong trong việc ứng dụng oxit nitơ để gây mê trong phẫu thuật.

Horace Wells (21 tháng 1 năm 1815 – 24 tháng 1 năm 1848) là một nha sĩ người Mỹ, người đi tiên phong trong việc sử dụng thuốc gây mê trong nha khoa, đặc biệt là việc sử dụng oxit nitơ (hoặc khí gây cười).

 

Wells lần đầu tiên chứng kiến ​​tác động của nitơ oxit vào ngày 10 tháng 12 năm 1844, khi ông và vợ Elizabeth tham dự một cuộc triển lãm của Gardner Quincy Colton được quảng cáo trên tờ Hartford Courant là "Một cuộc triển lãm lớn về các hiệu ứng được tạo ra khi hít phải khí nitơ oxit, khí gây phấn khích hoặc gây cười."  Cuộc triển lãm diễn ra tại Union Hall, Hartford. Trong cuộc biểu tình, nhân viên cửa hàng bào chế thuốc địa phương Samuel A. Cooley đã bị say bởi nitơ oxit. Trong khi bị ảnh hưởng, Cooley đã không phản ứng gì khi đập chân vào một chiếc ghế gỗ trong khi nhảy xung quanh. Sau cuộc biểu tình, Cooley không thể nhớ lại hành động của mình khi bị ảnh hưởng, nhưng thấy có vết trầy xước và vết bầm tím trên đầu gối. Từ cuộc trình diễn này, Wells nhận ra tiềm năng về các đặc tính giảm đau của oxit nitơ và đã gặp Colton về việc tiến hành thử nghiệm.

Ngày hôm sau, Wells tiến hành một cuộc thử nghiệm bản thân bằng cách hít phải oxit nitơ và nhờ John Riggs nhổ một chiếc răng. Sau một thử nghiệm thành công mà ông không cảm thấy đau, Wells tiếp tục sử dụng oxit nitơ cho ít nhất 12 bệnh nhân khác trong văn phòng của mình.

 

Việc sử dụng thành công oxit nitơ đầu tiên của Wells làm thuốc gây mê là một bước đột phá lớn trong y học, và ông nhanh chóng bắt đầu thúc đẩy việc sử dụng nó cho các thủ thuật nha khoa và phẫu thuật. Tuy nhiên, danh tiếng của ông đã bị giảm sút khi ông cố gắng chứng minh công khai việc sử dụng ether làm thuốc gây mê vào năm 1845, nhưng bệnh nhân đã kêu lên đau đớn trong suốt quá trình thực hiện. Vụ việc đã được công bố rộng rãi và dẫn đến sự mất niềm tin vào khả năng của Wells. Tuy nhiên, bệnh nhân sau đó thừa nhận mặc dù kêu đau nhưng không nhớ là đau và không biết chiếc răng được nhổ khi nào. Sau đó, người ta phát hiện ra rằng khí gas không hiệu quả đối với cả người béo phì và người nghiện rượu - bệnh nhân mắc cả hai.

Mười hai ngày trước khi ông qua đời, Hiệp hội Y khoa Paris đã bầu chọn và vinh danh ông là người đầu tiên phát hiện và thực hiện các ca phẫu thuật không gây đau đớn. Ngoài ra, ông còn được bầu làm thành viên danh dự và được trao bằng MD danh dự. Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ đã vinh danh Wells vào năm 1864 với tư cách là người khám phá ra phương pháp gây mê hiện đại, và Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ đã công nhận thành tựu của ông vào năm 1870.

 

Theo Liên minh Kỷ lục Thế Giới (Worldkings.org)


Kim Ngân - Vietkings (sưu tầm và biên dịch) (nguồn ảnh: internet)