[WOWTIMES- Top 100 Công trình trên 100 tuổi] (P.69) Chùa Cổ Thạch “tựa sơn hướng thủy” hoang sơ và huyền bí tại Bình Thuận (1835 – 2022)

06-10-2022

[VIETKINGS – NIÊN LỊCH &THÀNH TỰU (WOWTIMES] Chùa Cổ Thạch (chùa Hang) là một điểm hành hương nổi tiếng của cộng đồng Phật Giáo khu vực Nam Trung Bộ. Với kiến trúc độc lạ trong một cảnh quan thiên nhiên kỳ thú, chùa Cổ Thạch đã được công nhận là một di tích, thắng cảnh cấp quốc gia của Việt Nam.

Lịch sử Chùa Cổ Thạch

Từ những năm 1835-1836thiền sư Bảo Tạng tìm đến Bình Thạnh đã khai lập nên chùa Cổ Thạch và trụ trì nơi đây năm năm. Sau đó, vị thiền sư giao chùa cho các đệ tử trông coi, ông tiếp tục độc hành về phía Nam của Tổ quốc và dừng chân ở miền Đông Nam bộ.

Chùa Cổ Thạch tạo lạc trên núi cao với địa thế 'tựa sơn hướng thủy". (Ảnh: internet)

 

Ban đầu, chùa chỉ là một thảo am nhỏ vách ván, lợp lá, qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo đến thời Thiệu Trị chùa được xây dựng lớn cả về không gian lẫn nghệ thuật và còn giữ hầu như nguyên vẹn đến ngày nay.

Chùa Hang còn là điểm bí mật nuôi giấu cán bộ, trong đó có nhiều vị lãnh đạo cấp cao của Chính phủ. "Hang âm phủ” ở phía sau gác Trống chính là con đường độc đạo ngầm sâu trong lòng đất có lối ra tận bờ biển đã giúp cho nhiều cán bộ cách mạng thoát khỏi nhiều trận càn quét, bắn phá của giặc trong suốt hai thời kỳ kháng chiến. Vì vậy ngày 21/12/1993, chùa Cổ Thạch đã được Bộ Văn hóa - thông tin công nhận là Di tích Lịch sử văn hóa quốc gia.

 

Không khí thanh bình, tĩnh tại chùa Cổ Thạch. (Ảnh: internet)

 

187 năm trôi qua, Cổ Thạch Tự từ một am nhỏ bây giờ đã trở thành một trong những di tích thắng cảnh cấp quốc gia. Theo thăng trầm thời gian, chùa đã được trùng tu và sửa chữa nhưng vẫn giữ được nét trang nghiêm cổ kính và linh thiêng vốn có. Len lỏi giữa những tảng đá, những am nhỏ được dựng lên trong oai nghi và linh thiêng đến lạ kì.

 

Ngôi chùa đi theo lối kiến trúc cổ xưa nên trược bày phối với nhàu màu sắc sặc sỡ rất bắt mắt. (Ảnh: internet)

 

Kiến trúc Chùa Cổ Thạch

Chùa Cổ Thạch là một quần thể kiến trúc Phật giáo được xây dựng trên sườn núi cao khoảng 64m so với mặt nước biển nằm san sát các hang đá có diện tích hơn 2.000 mét vuông. Sở hữu vị trí liền kề với biển về phía Đông Nam, giáp rừng núi và dãy đá nguyên sinh 3 mặt còn lại, ngôi chùa gây ấn tượng bởi địa thế "tựa sơn hướng thủy" vô cùng linh thiêng. Các nhà phong thủy xưa cho rằng đây là thế đất đón vượng khí cực kỳ tốt giúp mọi nguyện cầu nơi đây đều mau chóng như ý muốn.

 

Kiến trúc chùa được điêu khắc và chạm trổ tinh tế. (Ảnh: internet)

 

Mái chùa được thiết kế hội tụ đủ Tứ linh của trời đất: Long, Lân, Quy, Phụng. (Ảnh: internet)

 

Khuôn viên chính của chùa Cổ Thạch được thiết kế theo lối kiến Trúc cổ xưa từ cổng Tam Quan đến Ngọ Môn, có lầu Chuông và gác Trống, chánh điện chùa thờ Phật Tổ,.. tất cả đều được chạm trổ và điêu khắc một cách tinh tế. Mái chùa hiện lên ngay giữa rừng núi mênh mông là hình tượng tứ linh “Long, Lân, Quy, Phụng”

 

Hang thờ Phật Mẫu Chuẩn Đề. (Ảnh: internet)

 

Sở hữu nét đẹp nguyên sơ tựa đầu lên núi đồi cùng nhiều dãy đá, hang động kỳ bí, Chùa Cổ Thạch thấp thoáng trong làn sương mờ tựa chốn bồng lai tiên cảnh. Đường vào cổng Tam quan gồm 36 bậc thang gắn kết bằng phiến thạch. Dưới chân bậc thang là đôi rồng uốn lượn hai bên. Bên phải chiếc cầu nơi cổng là bức tượng hình hổ ngồi và đối xứng qua là tượng voi nằm với kỹ thuật tạc tạo tinh vi.

 

Những am nhỏ len lỏi giữa những tảng đá lớn. (Ảnh: internet)

 

Ngôi chùa đi theo lối kiến trúc cổ xưa nên trược bày phối với nhàu màu sắc sặc sỡ rất bắt mắt. Bởi vị trí địa hình là núi đá cao nên mỗi lối đi của ngôi chùa đều có các bậc thang lên xuống thoai thoải theo sườn dốc. Ngay phía dưới chân chùa là đại dương mênh mông tạo nên một cảnh quan sơn thủy hữu tình.

 

 (Ảnh: internet)

 

Ngôi chùa này nằm trên quần thể núi đá nên cũng có rất nhiều hang động đặc biệt. Trong mỗi hang động ở chùa Cổ Thạch đều thờ một vị Phật, Bồ tát hoặc một nhà sư đã viên tịch. Ở đây, có một hang động của Tổ sư – người đã khai sơn ra ngôi chùa này, phía trọng ngoài tượng thờ Tổ sư còn có các bài vị có công lao xây dựng chùa.

 

 

Chùa Cổ Thạch Tuy Phong, Phan Thiết theo thời gian vẫn thế, từ kiến trúc lẫn cảnh quan chung quanh luôn mang lại những khoảnh khắc bình yên, thành thoát trong tâm hồn. Đứng từ Chùa nhìn xuống biển Cổ Thạch xanh biếc với những con sóng lăn tăn nhè nhẹ, vạn vận hữu tình đến mức như có thể làm ngưng đọng và xóa sạch mọi nỗi ưu tư phiền muộn của những người tìm về nơi đất Phật.

 

 

 

 

Quyên Nguyễn- Wowtimes (Tổng hợp)