Top 100 Di sản Thế Giới của UNESCO – P.56 – Cung điện Topkapi (Thổ Nhĩ Kỳ): Khám phá cung điện kiến trúc cổ kỳ bí của Vua Hồi Giáo đế quốc Ottoman

16-01-2021

(Kyluc.vn - Worldkings.org) Nhắc đến cung điện Topkapi Thổ Nhĩ Kỳ người ta sẽ nghĩ ngay đến kiến trúc cổ kính đặc sắc và cả báu vật đồ sộ của những triều đại Ottoman hưng thịnh.

Vua Mehmet II và đế chế Ottoman chiếm Constantinople – Istanbul vào năm 1453, nhưng mãi đến năm 1460 ông mới ra lệnh cho xây dựng cung điện này ngay trên chính nơi mà đế quốc Byzantine từng làm thành phòng thủ. Nó chỉ được hoàn thành vào năm 1487 sau hơn 18 năm ròng rã xây dựng với quy mô hoành tráng và đồ sộ chưa từng có. Diện tích rộng lên đến 70 ha được bao bọc bởi những bức tường thành rộng lớn đến 5km.

Cung điện Topkapi Thổ Nhĩ Kỳ sừng sững tọa lạc ngay cạnh eo biển Bosporus, ở Sultanahmet, trung tâm thành phố Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ. Suốt chiều dài 400 năm của đế quốc Ottoman, nơi được biết đến như là nơi ở của nhà vua và toàn bộ hoàng gia. Đặc biệt là từ thế kỷ 15, cung điện dành cho cho vua và phi tần, hoàng tử cũng được phép ở nhưng đến năm 16 tuổi sẽ phải ra ngoài. 

Qua bao đời vua trị vì, cung điện này đã chứng kiến biết bao nhiêu thăng trầm từ hưng thịnh nhất cho đến tận lúc suy tàn. Đến thế kỷ thứ 19, dưới thời cai trị của vua Ataturk ông đã cho xây dựng cung điện Dolmabahce và về đấy sống. 1924 khi đế chế Ottoman suy tàn, nước Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ ra đời thì Topkapi đã được quy hoạch lại trở thành viện bảo tàng trưng bày và mở cửa đón khách du lịch đến tham quan.

Là một kho tàng kiến trúc đồ sộ, cung điện Topkapi Thổ Nhĩ Kỳ được ví như một thành phố thu nhỏ trong lòng Istanbul. Có hàng trăm căn nhà lớn nhỏ là nơi để mọi người sinh hoạt, khu chính sự, nhà thờ Hồi giáo, sân vườn,… và có cả nơi dành cho vua an dưỡng và vui thú hàng ngày. Nơi ở của các cung tần thứ phi và ai đến năm 25 tuổi mà vẫn chưa được vua để ý sẽ nhận vàng bạc châu báu rời khỏi cung. 

Đặc biệt ở đây còn có khu vực hậu cung – Harem nơi được xem như cung cấm bởi đây là nơi sinh sống của gia đình đức vua. Những gian nhà nối tiếp nhau được trang hoàng lộng lẫy với những đồ vật xa xỉ đắt tiền. Hoàng gia có lối đi bí mật riêng và cấm người ngoài ra vào, nhất là đàn ông.

Trước đây, khách du lịch không thể vào nhưng bây giờ đã có một phần được mở cửa tham quan.  Điển hình cho kiến trúc Ottoman truyền thống của Thổ Nhĩ Kỳ với những mái vòm đặc trưng. Đến tham quan cung điện Topkapi Thổ Nhĩ Kỳ bạn sẽ được lạc vào thế giới cổ kính của hàng trăm năm trước đây với vẻ đẹp huy hoàng rực đầy rực rỡ. Tọa lạc trên một ngọn đồi cao, từ đây có thể ngắm nhìn trọn vẹn ra bao quanh biển Marmara và ngắm nhìn tàu thuyền đi lại.

Theo từng giai đoạn trị vì khác nhau của từng vị vua, cung điện này sẽ được thay đổi về thiết kế. Từng chi tiết trang trí đều sử dụng các màu chủ đạo như: đỏ, đen, xanh,… với hoa văn cổ điển có hình hoa tulip. Ở khu vực cổng thành sẽ có tòa tháp canh phía trước, bên trong có 4 sân chính rộng lớn là nơi ngăn cách 4 cánh cổng.

- Sân đầu tiên: khi đi qua cổng chính của cung điện Topkapi Thổ Nhĩ Kỳ bạn sẽ được tham quan nhà thờ, tiệm bánh. Đi tiếp vào bên trong sẽ đến với tòa nhà chính là nơi hội họp và bàn việc chính sự, nó được đặt ngay quảng trường trung tâm. Bên cạnh còn có xưởng đúc tiền, đài tưởng niệm, sân vườn,…

- Sân thứ hai: đây chính là khu vực hậu cung với hàng trăm gian phòng và những khu vực khác. Có tháp đồng hồ lớn, khu vực bếp với những vật dụng bằng gốm sứ có nguồn gốc Trung Hoa, nhà tắm phong cách Thổ Nhĩ Kỳ và đặc biệt là nơi hoàng cung cất giữ vũ khí. Tại nơi này, bạn sẽ được ngắm nhìn những tác phẩm hội họa, thời trang,… có giá trị nghệ thuật cao được trưng bày.

- Sân thứ 3 là nơi hoàng đế vương triều Ottoman trong cung điện Topkapi Thổ Nhĩ Kỳ tiếp khách quan trọng. Ở khu vực này là nơi vua cất giữ kho báu và bảo vật vô giá.   

- Sân cuối cùng sẽ dẫn bạn đến với nhà thờ Hồi giáo cổ kính, phòng nơi vua và đại thần bàn việc chính sự, tháp Gulhan. Xung quanh còn có sân vườn thoáng mát đặt hàng trăm bức tượng nghệ thuật và hồ bơi của hoàng gia. Mặc dù sau nhiều biến cố, qua nhiều đời vua những thiết kế cổ kính ban đầu không còn được nguyên vẹn.

Thế nhưng, bên cạnh kiến trúc vĩ đại đặc sắc thì đây vẫn là điểm đến hấp dẫn với những người yêu thích lịch sử. Hiện nay, cung điện Topkapi Thổ Nhĩ Kỳ còn lưu giữ được những hiện vật quý giá như: áo choàng, áo giáp, đồ dùng của vua và hoàng gia hay vũ khí, chữ viết Hồi giáo, hoa văn, gốm sứ thời Ottoman cổ,… 

Theo Liên minh Kỷ lục Thế Giới (Worldkings.org) (Nguồn bài viết: luhanhvietnam.com.vn)

 


Kiến Trung (sưu tầm và biên tập) (nguồn ảnh: internet)