Người dân trong làng không ai có thể nhớ chính xác nghề bánh chưng của làng Tranh Khúc có từ thời nào, bởi vì từ những năm 1969-1971 mưa lũ đã cuốn trôi hết gia phả của làng. Chỉ biết rằng đây là nghề do ông cha truyền lại. Cứ như vậy từ đời này sang đời khác, nghề gói bánh chưng vẫn được gìn giữ qua bao thế hệ, tạo nên thương hiệu bánh chưng Tranh Khúc nổi tiếng.

Điều làm nên thương hiệu bánh chưng Tranh Khúc chính là sự tỉ mỉ, cẩn trọng trong từng khâu chuẩn bị nguyên liệu. Gạo nếp, đậu xanh, thịt lợn đều được chọn lọc kỹ càng, đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng cao nhất. Trong đó, gạo nếp là yếu tố quan trọng nhất, người dân ở đây thường sử dụng nếp nhung hoặc nếp cái hoa vàng từ Hải Hậu, Nam Định (cũ) vốn nổi tiếng về chất lượng. Lá dong – nguyên liệu không thể thiếu để gói bánh chưng cũng phải là lá dong xanh, bản to và không rách, được thu hái từ vùng Tràng Cát (huyện Thanh Oai cũ), nơi đất đai màu mỡ và nước sông Đáy mang lại cho lá dong một màu xanh tự nhiên, hương thơm đặc trưng. Nhờ vào sự chọn lựa kỹ càng này, bánh chưng Tranh Khúc không chỉ dẻo thơm mà còn giữ được hương vị đặc trưng của vùng đất nơi đây.

Những bó lá dong xanh mướt được người lựa chọn từng chiếc, phân loại cẩn thận theo độ già, độ dai và màu sắc trước khi đem đi rửa sạch

 Sau khi đồ đậu xay nhuyễn, người dân lấy đậu bọc kín thịt

Khác với bánh chưng thông thường (gạo, đỗ thịt được rải đan xen nhau) nhân của chiếc bánh chưng Tranh Khúc được nắm tròn với lớp đậu bao quanh thịt. Tuy nhiên, không lấy đậu bọc kín thịt mà luôn để hở, giúp khi luộc bánh mỡ chảy ra thấm vào lớp vỏ gạo. Đặc biệt ở Tranh Khúc, người dân không sử dụng khuôn gỗ mà gói bánh trực tiếp bằng tay. Theo kinh nghiệm của người dân, việc gói bánh bằng tay không chỉ giúp bánh chặt hơn, không bị rạn mà còn giữ được độ dẻo, hương vị đặc biệt mà không phương pháp nào thay thế được. Điều này khiến bánh chưng Tranh Khúc trở thành món ăn không thể thiếu trong các dịp lễ, Tết của người Việt Nam. Bánh sau khi được gói hoàn toàn bằng tay, được nấu liên tục trong khoảng thời gian từ 10 đến 12 tiếng bằng củi khô. Nhờ vào quá trình luộc lâu dài, bánh không chỉ thơm ngon mà còn có thể bảo quản được lâu, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong suốt những ngày Tết.

Mỗi người đảm nhận một công đoạn, người gói bánh, người buộc lạt, thao tác nối tiếp nhịp nhàng, thuần thục. Chính sự ăn ý ấy tạo nên dây chuyền làm việc hiệu quả, cho ra những chiếc bánh chưng vuông vức, đầy đặn và bảo đảm chất lượng

Khi đã hoàn tất các công đoạn và đủ số bánh theo đơn đặt trong ngày, người thợ khéo léo xếp bánh vào nồi, sẵn sàng bước vào công đoạn luộc bánh. Thời gian để luộc một mẻ bánh kéo dài từ 10 - 12 tiếng đồng hồ

Mỗi năm, sản lượng bánh chưng mà làng Tranh Khúc sản xuất tăng đáng kể, đặc biệt vào dịp giáp Tết. Nhiều gia đình ở đây đã trở thành những "thương gia" bánh chưng, cung cấp sản phẩm không chỉ cho người dân Thủ đô mà còn cho những vùng miền khác, góp phần bảo tồn nghề truyền thống và làm giàu từ đó. Câu nói "Ngon như bánh chưng làng Tranh Khúc" đã trở thành một phần trong văn hóa ẩm thực của người Hà Nội. Chính hương vị đặc trưng, độ dẻo, thơm, và sự tỉ mỉ trong mỗi chiếc bánh đã khiến cho bánh chưng Tranh Khúc trở thành một thương hiệu và có sức sống lâu bền qua các thế hệ.

Bánh chưng Tranh Khúc không chỉ là món ăn, mà còn là biểu tượng của sự bền bỉ, sáng tạo và giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống của người Việt. Mỗi chiếc bánh, mỗi công đoạn gói bánh đều chứa đựng tâm huyết và tình yêu của người dân Tranh Khúc đối với nghề nghiệp của mình.