Bánh tét Trà Cuôn là thứ bánh tét của người Khmer được gói quanh năm suốt tháng để phục vụ nhu cầu thưởng thức hàng ngày và cưới hỏi, giỗ chạp, chứ không phải đến Tết cổ truyền mới gói như bánh tét, bánh chưng. Làng Trà Cuôn thuộc huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh (nay là xã Vinh Kim, tỉnh Vĩnh Long). Tên đơn vị hành chính thay đổi, nhưng danh tiếng của bánh tét Trà Cuôn vẫn lừng lẫy tứ xứ, biến làng Trà Cuôn thành làng nghề bánh tét cổ truyền thứ hai ở Việt Nam, sau làng Chuồn ở Huế.

Để làm ra những đòn bánh tét Trà Cuôn hảo hạng, phải lựa loại nếp dẻo tốt nhất, mà người vùng này gọi là nếp sáp. Nếu gói bánh tét ngũ sắc thì chọn thêm nếp cẩm và nhuộm màu cho nếp sáp. Đỗ xanh chọn lại đỗ tiêu, hạt nhỏ như hạt tiêu, đem xát vỏ, vỡ mảnh, ngâm nước cho mềm rồi đồ chín, ngào nhuyễn. Phần nhân bánh tét gồm thịt mỡ heo tươi rói cắt thành dải, có độ dài gần bằng bánh tét. Kế đó là lòng đỏ của trứng vịt muối. Ở bánh tét Trà Cuôn không dùng chuối sáp để làm nhân cho loại bánh tét chay như nơi khác, mà dùng chính đậu xanh làm nhân.

Sau khi đã chuẩn bị xong lạt tre và lá chuối thì bắt đầu gói. Bày lá chuối xanh, không bị rách xuống mặt phản hoặc bàn gói, xúc nếp đổ vào rồi dàn theo chiều dọc, tiếp đó xúc đậu xanh nghiền đặt lên, tiếp theo là thịt mỡ, trứng muối nằm ở vị trí chính giữa. Thế rồi khéo léo bao lá chuối lại, vừa bao vừa dàn đều nguyên liệu, rồi bó lại thành hình trụ, 3 phần nhân đậu, thịt mỡ và trứng muối nằm gọn gàng giữa tâm hình trụ. Được như thế mới dùng lạt gói cho khúc bánh tét thật tròn, thật chặt và săn chắc. Cần lưu ý, khi gói bánh, cột lạt phải vừa đủ độ chặt. Nếu không, khi nấu, nước thấm vào nhiều sẽ khiến cho bánh bị nhão, bị ngậm nước không để được lâu. Đây cũng chính là một trong những bí quyết làm cho bánh tét Trà Cuôn để được 5 - 7 ngày vẫn không bị hỏng mà lại càng ngon và đậm đà hơn.
(21).jpg)
.jpeg)
Những đòn bánh tét đã gói xong sẽ được sắp xếp ngăn nắp, cẩn thận đặt vào cái nồi khá to trên ngọn lửa đỏ rực. Nấu hồi lâu, nồi bánh tét nước sôi nghe sùng sục, hơi nước trong nồi bay ra nghi ngút. Bánh tét được nấu độ 8 tiếng đồng hồ thì vớt ra ngoài để cho ráo nước. Bánh tét Trà Cuôn đã được nấu chín sẽ có lớp lá chuối bên ngoài ngả màu xanh bầm, bên trong là lớp nếp mềm dẻo. Màu xanh của lá bồ ngót nhuộm lên hạt nếp tạo nên một màu xanh đẹp mắt. Nhân bánh tét có vị béo ngậy của thịt mỡ ngấm ra, có vị bùi bùi mặn mặn của lòng đỏ trứng vịt muối và vị thơm của đỗ xanh nhuyễn nhừ. Lát bánh cắt dày mỏng tùy ý, nhưng khi cắn vào sẽ cảm nhận được vị ngon cân bằng đến độ hài hòa.

Bánh tét nấu 7-8 tiếng mới chín
Đến ngày Tết, làng bánh tét Trà Cuôn tất bật như một đại công xưởng vì phải lo gói, luộc, giao hàng nghìn đòn bánh tét mỗi ngày. Đó cũng là lúc chợ bánh tét hoạt động sôi nổi nhất, để đưa bánh tét đi khắp Nam kỳ lục tỉnh, rồi cả đi nước ngoài cho người xa xứ.

Hàng nghìn đòn bánh tét Trà Cuôn được xuất bán mỗi ngày trong dịp Tết Nguyên đán hàng năm
Có thể nói, bánh tét Trà Cuôn không chỉ là một món ăn quen thuộc trong đời sống thường nhật hay mâm cỗ ngày Tết, mà còn là kết tinh của bản sắc văn hóa Khmer, của kinh nghiệm làng nghề được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Dẫu thời gian và địa danh hành chính có đổi thay, hương vị đòn bánh tét Trà Cuôn vẫn bền bỉ hiện diện, trở thành niềm tự hào của vùng đất và là hương Tết khó phai trong ký ức bao người.

