Theo người dân địa phương kể lại, bánh ngũ sắc có từ đời các chúa, vua Nguyễn, cách đây mấy trăm năm. Lúc ấy gần Tết Nguyên đán, bên chén trà chúa bỗng thấy thiếu thiếu thứ gì, sẵn các bô lão làng Kim Long đang đứng gần, chúa bèn sai: “Vùng các ngươi vốn sẵn khéo tay, nay ta sai về làm thứ gì đó vừa rẻ lại vừa ngon để ta uống với trà”. Cũng từ đó, bánh ngũ sắc là thứ sản vật được đưa vào Hoàng cung đến cúng tiến cho các vua, chúa nhà Nguyễn.

Theo thể thức xưa, ngày Tết trong gian thờ tổ tiên phải có hai quả bồng đựng bánh ở hai bên. Người ta xếp bánh thành nhiều tầng, đỏ chen vàng, xanh chen tím, hồng chen trắng tạo nên một bản hòa điệu giữa các màu sắc
Hàng năm, cứ vào các tháng giáp Tết, những cơ sở sản xuất bánh ngũ sắc (hay còn có nhiều tên gọi khác như bánh in, bánh cộ, bánh đậu xanh...) tại phường Kim Long, thành phố Huế (mới) lại tất bật đua nhau sản xuất nhằm phục vụ cho nhu cầu tín ngưỡng của người dân trong dịp tết cổ truyền. Bánh ngũ sắc thực chất là bánh in được gói bằng giấy bóng năm màu (vàng, cam, đỏ, hồng, xanh) nên còn được gọi là bánh in ngũ sắc. Đây là loại bánh thường để dâng cúng trên bàn thờ ông bà tổ tiên trong các lễ cúng bái, Tết.
.png)
Quy trình để làm ra một chiếc bánh đều phải trải qua các bước như đãi đậu, nấu đậu, đánh đậu, giã đậu, in bánh, sấy bánh và gói bánh bằng giấy bóng ngũ sắc. Bột nếp sau khi xay mịn sẽ tiếp tục được pha với bột đậu xanh bóc vỏ theo tỉ lệ đường bột cân đối, có vị ngọt nhẹ và giữ được mùi thơm. Để làm được bánh ngũ sắc chuẩn tiến vua, người làm phải qua các công đoạn đãi đậu rất kỳ công, thông thường những người phụ nữ có thâm niên làm bánh lâu năm ở làng này mới được làm ở khâu này. Đậu xanh, phải chọn kỹ từng hạt mẩy, tròn, da đẹp, đều nhau. Đãi vỏ đậu không được mạnh tay và phải vút từng chút một để đậu không dầm, không nát. Trong quá trình làm, bánh cần phải sấy khô khoảng 12 tiếng bằng than củi, khi cắn miếng bánh có độ giòn, để lâu không mốc. Khi in bánh phải thật nhẹ nhàng nếu không bánh sẽ bị cứng.
(21).jpg)
Bột nếp sau khi xay mịn sẽ tiếp tục được pha với bột đậu xanh bóc vỏ theo tỉ lệ đường bột cân đối để bánh ngũ sắc thành phẩm có vị ngọt nhẹ và giữ được mùi thơm
Bánh ngũ sắc thường được in cùng với những chữ Cung Hỷ, Phước hoặc hình bông sen. Bánh có nhiều mẫu mã như vuông, tròn, hình ly… Mỗi người, mỗi nhà đều cất giữ cho mình những bí quyết riêng, khuôn đúc riêng tạo nên những mẻ bánh có mùi vị và hình dáng khác nhau. Có nhà làm chiếc bánh có hình chữ nhật, có nhà tạo hình tròn kiểu hoa sen, trái đào tiên, có nhà lại xếp bánh như hình tháp Phước Duyên trên chùa Thiên Mụ.

Theo người dân làm nghề ở Kim Long, những năm trước, công việc làm bánh ngũ sắc khá vất vả khi các hộ dân làm bánh phải giã đậu xanh bằng tay, nhưng bây giờ đã có những máy móc hỗ trợ rang, xay, giã bột nên công việc đỡ cực hơn phần nào, năng suất và chất lượng của bánh trở nên ngon và đẹp mắt hơn. Trung bình một hộ làm ra khoảng 5.000 - 6.000 chiếc bánh/ngày. Ngày thường, thứ bánh này rất khó bán nhưng mỗi dịp Tết đến xuân về thì bánh ngũ sắc lại rất được ưa chuộng. Dường như nó đã trở thành điểm báo Tết đang về như câu cửa miệng của người Huế “cứ thấy bánh Cộ (một tên gọi khác của bánh ngũ sắc) là thấy Tết”.

